Het is een situatie die veel dragers wel herkennen: je bent onverwachts ergens blijven slapen, je fles vloeistof is leeg, of je bent je spullen simpelweg vergeten. In een opwelling vraag je je af of je als noodoplossing je contactlenzen kunt schoonmaken met kraanwater, speeksel of zelfs een drupje handzeep. Hoewel het misschien klinkt als een snelle uitweg om je lenzen toch in te kunnen houden, is dit een zeer onverstandig idee voor je ooggezondheid. Bij Smeyel, distributeur met ruim dertig jaar ervaring in de optiekmarkt, adviseren we hier ten strengste tegen. Lees verder waarom geïmproviseerd lenzen schoonmaken risicovol is.
Waarom lenzen schoonmaken met kraanwater gevaarlijk is
Wanneer we spreken over lenzen schoonmaken, is kraanwater een risicovolle keuze. Hoewel Nederlands drinkwater uiterst zuiver is om te consumeren, is het niet steriel. Het bevat sporen van mineralen en micro-organismen, waaronder de acanthamoeba parasiet. Omdat zachte lenzen vocht absorberen, kan deze parasiet zich aan het materiaal hechten. Als je deze lens vervolgens in je oog plaatst, kan dit leiden tot een ernstige en langdurige hoornvliesinfectie. Kraanwater is daarom geen veilige of verantwoorde optie voor de dagelijkse hygiëne en het onderhoud van je contactlenzen. Gooi lenzen die in aanraking zijn geweest met kraanwater voor de zekerheid altijd weg.
Mag je lenzen schoonmaken met afwasmiddel of zeep?
Het idee klinkt in theorie wellicht praktisch: afwasmiddel of handzeep ontvet, dus waarom zou je het niet gebruiken voor het schoonmaken van je lenzen? Dit wordt echter sterk afgeraden. Afwasmiddelen en zepen bevatten reinigingsmiddelen, parfums en conserveringsmiddelen die bedoeld zijn voor de huid of huishoudelijk gebruik, niet voor het oog. Het poreuze materiaal van een zachte contactlens absorbeert deze stoffen. Zodra je de lens inzet, veroorzaakt dit direct ernstige irritatie en een branderig gevoel op het hoornvlies. Bovendien tasten deze middelen de structuur van de lens aan, waardoor deze onbruikbaar wordt. Gebruik daarom uitsluitend goedgekeurde optiekproducten.
Lenzen schoonmaken met speeksel: een onhygiënische mythe
Een andere veelvoorkomende noodoplossing is het bevochtigen of schoonmaken van een contactlens met speeksel. Omdat dit snel voorhanden is, stoppen mensen een uitgedroogde lens wel eens in hun mond. Dit is echter een zeer onverstandige gewoonte. De menselijke mondflora bevat duizenden bacteriën en spijsverteringsenzymen. Wat onschadelijk is voor je mond, kan schadelijk zijn voor het kwetsbare weefsel van je oog. Door je lenzen in je mond te stoppen, breng je direct bacteriën over naar de lens, wat het risico op een oogontsteking aanzienlijk vergroot. Vermijd deze onhygiënische noodgreep te allen tijde om je ogen gezond te houden.
Wat is de enige juiste manier voor lenzen schoonmaken?
De enige medisch verantwoorde en veilige methode voor het schoonmaken van lenzen is het gebruik van een hoogwaardige, daarvoor ontwikkelde contactlensvloeistof. Bij Smeyel zijn we de distributeur van het premium merk AVIZOR in de Benelux. Deze steriele vloeistoffen zijn chemisch gebalanceerd om overeen te komen met de natuurlijke zuurgraad van je traanvocht. Ze bevatten ingrediënten die eiwitten en vuildeeltjes effectief afbreken, zonder de materiaalstructuur van de contactlens aan te tasten. Bovendien bevatten ze veilige desinfectiemiddelen die micro-organismen neutraliseren. Alleen met de juiste vloeistof garandeer je elke ochtend een comfortabele, schone en verantwoorde zichtoplossing.
De essentiële rol van wrijven bij lenzen schoonmaken
Veel dragers denken dat het simpelweg onderdompelen van hun contactlenzen in een doosje vloeistof voldoende is voor een goede hygiëne. Toch is de zogenaamde ‘rub and rinse’ methode (wrijven en afspoelen) een essentieel onderdeel van het schoonmaakproces. Zelfs bij ‘no rub’ vloeistoffen adviseren opticiens om mechanisch te wrijven. Leg de lens in de palm van je schone hand, druppel er wat verse AVIZOR vloeistof op en wrijf zachtjes met je pink over het lensoppervlak. Deze lichte fysieke wrijving maakt eiwitten, vuildeeltjes en cosmetica-resten effectief los, waarna je ze met een extra scheutje vloeistof eenvoudig wegspoelt.
Welke vloeistof kies je voor je lenzen schoonmaken?
Het aanbod aan verzorgingsproducten is groot, wat de keuze soms lastig maakt. Grofweg kun je kiezen tussen alles-in-één vloeistoffen en diepreinigende peroxide systemen. Een all-in-one oplossing is ideaal voor de snelle, dagelijkse reiniging en opslag in één fles. Peroxide systemen, zoals het AVIZOR Ever Clean Plus systeem dat Smeyel levert, bieden een intensievere dieptereiniging zonder toevoeging van conserveringsmiddelen. Dit is bijzonder geschikt voor mensen met gevoelige ogen of een snelle eiwitopbouw. Jouw lokale opticien kan je traanfilm analyseren en adviseren welke vloeistof jouw lenzen het meest comfortabel en helder houdt.
Mag je gedestilleerd water gebruiken voor lenzen schoonmaken?
Soms wordt gedacht dat gekookt of gedestilleerd water een veilige noodoplossing is voor het schoonmaken van lenzen. Ook dit is echter een onverstandige keuze. Hoewel gedestilleerd water door het kookproces vrij is van de meeste mineralen, is het niet steriel of geconserveerd. Belangrijker nog: het mist de specifieke zouten en buffers (de isotoniciteit) die in lensvloeistof zitten. Als je een zachte lens in gedestilleerd water legt, zal deze door osmose vocht opzuigen en opzwellen. Hierdoor verandert de pasvorm van de lens drastisch, wat het dragen oncomfortabel maakt en de lens kan beschadigen. Gebruik dit dus nooit als vervanger.
De hygiëne van je lenzendoosje bij lenzen schoonmaken
Het effectief schoonmaken van je lenzen heeft weinig zin als je ze vervolgens opbergt in een vervuild lenzendoosje. Het lenzendoosje kan bij slecht onderhoud een bron van bacteriën worden. Maak er daarom een dagelijkse gewoonte van om de oude vloeistof ’s ochtends weg te gooien en het doosje om te spoelen met verse AVIZOR lensvloeistof (en dus nóóit met kraanwater). Laat het doosje gedurende de dag omgekeerd en open aan de lucht drogen op een schone tissue. Daarnaast is het een belangrijke hygiëneregel om je lenzendoosje maandelijks, of bij het aanbreken van een nieuwe fles vloeistof, te vervangen.
Lenzen schoonmaken met zoutoplossing: wat kan wel?
Er is soms verwarring over de functie van een fysiologische zoutoplossing (saline) bij het onderhoud van lenzen. Het is belangrijk om te weten dat een zoutoplossing uitsluitend is bedoeld om een contactlens veilig af te spoelen. Het is een steriele vloeistof op waterbasis met een beetje zout, maar het bevat géén actieve desinfecterende bestanddelen om bacteriën te doden of eiwitten los te weken. Je mag je lenzen er dus niet in bewaren of mee desinfecteren. Het is wel een uitstekend en mild product om je lens na de nachtelijke reiniging nog even af te spoelen voordat je deze inzet.
Hoe OPZIE daglenzen het lenzen schoonmaken overbodig maken
Vind je de dagelijkse routine van het lenzen schoonmaken te veel gedoe of te tijdrovend voor jouw levensstijl? Dan is de overstap naar hoogwaardige daglenzen een uitstekende oplossing. Met de innovatieve OPZIE Omnifocal daglenzen, die door Smeyel aan opticiens worden geleverd, start je elke ochtend met een vers en steriel paar. Omdat je deze contactlenzen ’s avonds simpelweg weggooit, hoef je geen lenzenvloeistof of lenzendoosjes meer aan te schaffen en vervalt het schoonmaakritueel volledig. Daglenzen bieden daarmee maximaal draagcomfort, tijdsbesparing en de hoogst mogelijke hygiëne voor je ogen.
Veelgestelde vragen over lenzen schoonmaken
Wat moet ik doen als ik per ongeluk kraanwater heb gebruikt bij het lenzen schoonmaken?
Heb je in een moment van vergetelheid toch kraanwater gebruikt voor het afspoelen of bewaren van zachte lenzen? Neem dan geen risico met je ooggezondheid. Haal de contactlenzen uit je ogen en gooi het paar direct weg. Micro-organismen uit het leidingwater, zoals de acanthamoeba, hechten zich makkelijk in de poriën van het zachte lensmateriaal en zijn met standaard vloeistoffen niet met honderd procent zekerheid te verwijderen. Om een vervelende hoornvliesinfectie te voorkomen, is het weggooien van de lens en het pakken van een nieuw paar de enige veilige optie.
Kan ik mijn lenzen schoonmaken en bewaren in oogdruppels?
Nee, dit wordt medisch afgeraden. Hoewel bevochtigende oogdruppels en kunsttranen uitstekend zijn om je ogen gedurende de dag te hydrateren, zijn ze volstrekt ongeschikt voor de reiniging of opslag van contactlenzen. Oogdruppels bevatten geen desinfecterende bestanddelen om bacteriën in het lenzendoosje te bestrijden. Bovendien bevatten ze vaak natuurlijke verdikkingsmiddelen (zoals hyaluronzuur) om vocht vast te houden. Als je de lens hierin laat weken, kan het materiaal plakkerig of troebel worden, wat je zicht belemmert. Gebruik hiervoor altijd de juiste AVIZOR lenzenvloeistof.
Hoe moet ik mijn harde lenzen schoonmaken zonder speciale vloeistof?
Er is een misvatting dat vormvaste (harde) lenzen bestand zijn tegen huishoudelijke schoonmaakmiddelen of gewone zeep. Ook voor harde lenzen geldt dat ze uitsluitend gereinigd mogen worden met speciale lenzenvloeistof om beschadigingen en eiwitopbouw te voorkomen. Ben je ergens blijven slapen en heb je echt geen vloeistof bij je? Bewaar de harde lenzen in dat uitzonderlijke noodgeval dan volledig droog in een schoon lenzendoosje. Dit is veiliger dan kraanwater gebruiken. Reinig ze de volgende ochtend wel extra grondig, bijvoorbeeld met een AVIZOR peroxide systeem, voordat je ze weer inzet.
Is lenzen schoonmaken in de vaatwasser een goed idee?
Soms circuleren er creatieve, maar zeer onverstandige oplossingen op het internet, zoals het reinigen van lenzendoosjes of zelfs lenzen in de vaatwasser. Dit is een buitengewoon slecht idee. De hoge temperaturen in een vaatwasser en de agressieve, bijtende bestandsdelen van vaatwastabletten en glansspoelmiddel zullen het kunststof van je lenzen of het doosje direct vervormen en onbruikbaar maken. Bovendien is het spoelwater van een vaatwasser niet steriel en bevat het voedselresten. Vermijd dit soort huis-tuin-en-keuken experimenten en houd je altijd aan de goedgekeurde optiekproducten.
Welke rol speelt de bewaartijd bij het lenzen schoonmaken?
De inweektijd in het lenzendoosje is cruciaal voor de effectiviteit van de vloeistof. Om ervoor te zorgen dat de desinfecterende bestanddelen in bijvoorbeeld de AVIZOR all-in-one vloeistof hun werk kunnen doen, moeten je lenzen doorgaans minimaal vier tot zes uur in het afgesloten doosje blijven liggen (bij het Ever Clean Plus peroxidesysteem is dit overigens slechts twee uur). Deze tijd is nodig om bacteriën en eiwitten met zekerheid te neutraliseren. Haal je de lens er te snel weer uit, dan onderbreek je dit proces en is de lens mogelijk nog niet volledig gereinigd.
Wat gebeurt er als je vloeistof over datum is bij het lenzen schoonmaken?
Je lenzen schoonmaken met een vloeistof die over de uiterste houdbaarheidsdatum is (of langer dan drie maanden geopend is), brengt risico’s met zich mee. Na het passeren van deze datum neemt de werking van de conserverings- en desinfectiemiddelen in de fles af. Hierdoor vermindert niet alleen de reinigingskracht, maar kan er ook ongemerkt bacteriegroei in de fles zelf ontstaan. Gebruik je deze vloeistof, dan breng je deze bacteriën over op je lens. Vervang een geopende fles vloeistof daarom altijd tijdig, doorgaans na maximaal drie maanden.
Kan ik voor het lenzen schoonmaken azijn gebruiken?
Hoewel witte schoonmaakazijn een populair huismiddel is voor het ontkalken of reinigen van oppervlakken, is het ten strengste verboden voor het schoonmaken van contactlenzen. Azijn is een zuur. Als het poreuze materiaal van een contactlens deze zure vloeistof absorbeert, zal dit bij het inzetten direct leiden tot een zeer pijnlijk en branderig gevoel. Het beschadigt niet alleen de lens, maar kan ook de oppervlakkige cellen van je hoornvlies irriteren of beschadigen. Gebruik uitsluitend neutrale, medisch goedgekeurde producten voor je ogen.
Mag ik lenzen schoonmaken met kokend of warm water?
Het koken van lenzen in water om ze te desinfecteren is een achterhaald en onjuist advies. Hoewel kokend water bacteriën doodt, mist het de conserveringsmiddelen en zouten die lenzenvloeistof veilig maken. Bovendien is het materiaal van moderne zachte contactlenzen niet hittebestendig. De hoge temperatuur van kokend water zal het dunne kunststof vrijwel direct laten vervormen, waardoor de pasvorm en de sterkte verloren gaan. De lens wordt hierdoor direct onbruikbaar. Gebruik dus nooit heet of kokend water voor de reiniging van je lenzen.
Is ultrasoon lenzen schoonmaken beter dan met de hand wrijven?
Er zijn tegenwoordig kleine, ultrasone reinigingsapparaatjes op de markt die contactlenzen schoonmaken door middel van geluidsgolven in de vloeistof. Deze trillingen helpen effectief om vuil en eiwitten los te weken. Hoewel dit een nuttige aanvulling is op je onderhoudsroutine, vervangt het volgens opticiens niet de traditionele ‘rub and rinse’ methode. De mechanische wrijving van je schone vingertop over het lensoppervlak blijft de meest effectieve manier om vastzittend vuil en cosmetica-resten los te maken, waarna de ultrasone reiniger of de vloeistof het ontsmettingsproces kan afronden.
Waar koop ik de beste producten voor lenzen schoonmaken?
Nu je begrijpt waarom water en huishoudelijke middelen ongeschikt zijn voor het onderhoud van je lenzen, is de vraag waar je de juiste producten vindt. Om de veiligheid en gezondheid van je ogen te waarborgen, schaf je jouw medisch goedgekeurde AVIZOR verzorgingsproducten uitsluitend aan via een gediplomeerde opticien. Smeyel werkt als distributeur samen met onafhankelijke optiekzaken in de Benelux. Bezoek de Smeyel website om eenvoudig een aangesloten, professionele contactlensspecialist in jouw regio te vinden voor persoonlijk en veilig advies op maat.
